Atletizmde Dekatlon ve Heptatlon Nedir?
Atletizmde Dekatlon ve Heptatlon Nedir? Branşları, 1. ve 2. Gün Yarışları
Atletizmde dekatlon ve heptatlon, farklı koşu, atlama ve atma branşlarının bir araya geldiği çoklu branş yarışmalarıdır. Bu yarışmalar, sporcunun tek bir özelliğini değil; sürat, dayanıklılık, kuvvet, patlayıcı güç, koordinasyon, teknik beceri ve zihinsel dayanıklılık gibi birçok özelliğini aynı yarış içerisinde kullanmasını gerektirir.
Günümüzde açık hava atletizminde dekatlon erkeklerde, heptatlon ise kadınlarda temel çoklu branş yarışmaları olarak uygulanmaktadır. Dekatlon 10, heptatlon ise 7 branştan oluşur ve yarışmalar iki gün içerisinde tamamlanır.
Dekatlon Nedir?
Dekatlon, iki gün içerisinde gerçekleştirilen 10 farklı atletizm branşından oluşan çoklu branş yarışmasıdır.
"Decathlon" kelimesi Yunanca deka (on) kelimesinden gelir. Sporcular 10 branşın her birinden elde ettikleri performansa göre puan kazanır. Yarışmanın sonunda 10 branştan elde edilen toplam puanı en yüksek olan sporcu birinci olur.
Dekatlon; sprint, engelli koşu, orta mesafe koşusu, yatay ve dikey atlamalar ile atma branşlarını aynı yarışma içerisinde bir araya getirir.
Dekatlonun 10 Branşı
- 100 metre
- Uzun atlama
- Gülle atma
- Yüksek atlama
- 400 metre
- 110 metre engelli
- Disk atma
- Sırıkla atlama
- Cirit atma
- 1500 metre
World Athletics'in güncel açıklamasına göre bu 10 branş iki güne ayrılır ve her gün beş yarışma yapılır.
Dekatlon 1. Gün Yarışları
Dekatlonun ilk gününde 5 branş yapılır:
| Sıra | Branş | Branş türü |
|---|---|---|
| 1 | 100 metre | Sprint |
| 2 | Uzun atlama | Atlama |
| 3 | Gülle atma | Atma |
| 4 | Yüksek atlama | Atlama |
| 5 | 400 metre | Orta mesafe/sprint dayanıklılığı |
Dekatlon 2. Gün Yarışları
İkinci gün yine 5 branş bulunur:
| Sıra | Branş | Branş türü |
|---|---|---|
| 6 | 110 metre engelli | Engelli koşu |
| 7 | Disk atma | Atma |
| 8 | Sırıkla atlama | Atlama |
| 9 | Cirit atma | Atma |
| 10 | 1500 metre | Orta mesafe |
Heptatlon Nedir?
Heptatlon, iki gün içerisinde gerçekleştirilen 7 branştan oluşan çoklu branş yarışmasıdır.
"Heptatlon" kelimesindeki hepta, Yunanca "yedi" anlamına gelir.
Açık hava atletizminde kadınların temel çoklu branş yarışması olan heptatlonun yedi branşı şunlardır:
- 100 metre engelli
- Yüksek atlama
- Gülle atma
- 200 metre
- Uzun atlama
- Cirit atma
- 800 metre
World Athletics, heptatlonun yedi branşının iki güne bölündüğünü ve sporcuların her branştaki performanslarına göre puan aldığını belirtmektedir.
Heptatlon 1. Gün Yarışları
Heptatlonun ilk gününde 4 branş yapılır:
| Sıra | Branş | Branş türü |
|---|---|---|
| 1 | 100 metre engelli | Engelli koşu |
| 2 | Yüksek atlama | Atlama |
| 3 | Gülle atma | Atma |
| 4 | 200 metre | Sprint |
Heptatlon 2. Gün Yarışları
Heptatlonun ikinci gününde 3 branş yapılır:
| Sıra | Branş | Branş türü |
|---|---|---|
| 5 | Uzun atlama | Atlama |
| 6 | Cirit atma | Atma |
| 7 | 800 metre | Orta mesafe |
Dekatlon ve Heptatlon Karşılaştırması
| Özellik | Dekatlon | Heptatlon |
|---|---|---|
| Branş sayısı | 10 | 7 |
| Süre | 2 gün | 2 gün |
| Açık hava temel kategorisi | Erkekler | Kadınlar |
| 1. gün | 5 branş | 4 branş |
| 2. gün | 5 branş | 3 branş |
| Sprint | 100 m, 400 m | 200 m |
| Engelli | 110 m engelli | 100 m engelli |
| Atlama | Uzun, yüksek, sırık | Uzun, yüksek |
| Atma | Gülle, disk, cirit | Gülle, cirit |
| Son koşu | 1500 m | 800 m |
World Athletics'in güncel çoklu branş açıklamalarında erkek dekatlonunun 10, kadın heptatlonunun ise 7 branştan oluştuğu belirtilmektedir.
Dekatlon ve Heptatlonda Puanlama Nasıl Yapılır?
Çoklu branş yarışmalarında amaç tek tek branşları kazanmak değil, bütün branşlardan mümkün olduğunca yüksek puan toplamaktır.
Örneğin bir dekatlon sporcusu 100 metrede çok başarılı olabilir ancak yüksek atlamada daha düşük performans gösterebilir. Buna karşılık başka bir sporcu atma ve atlama branşlarında daha güçlü olabilir.
Sonuç, 10 branştaki toplam puana göre belirlenir.
Heptatlonda da aynı temel mantık geçerlidir. Sporcular yedi branştaki performanslarından puan toplar ve toplam puan üzerinden sıralanır.
Bu nedenle çoklu branş sporcularının tek bir branşta uzmanlaşmak yerine birçok farklı atletizm becerisini geliştirmesi gerekir.
Dekatlon ve Heptatlon Neden "Çoklu Branş" Olarak Adlandırılır?
Çünkü bu yarışmalarda üç temel atletizm grubu bir araya gelir:
Koşular
- Sprint
- Engelli koşu
- Orta mesafe
Atlamalar
- Uzun atlama
- Yüksek atlama
- Sırıkla atlama
Atmalar
- Gülle atma
- Disk atma
- Cirit atma
Dolayısıyla çoklu branş sporcusunun:
Hızlı koşması + yükseğe/uzunluğa atlaması + cisimleri uzağa atması + dayanıklılığını koruması
gerekir.
Dekatlon ve Heptatlonda Başarılı Olmak İçin Hangi Özellikler Gereklidir?
Bu branşlarda tek bir fiziksel özellik yeterli değildir. Sporcuların çok yönlü olması gerekir.
Fiziksel özellikler
- Sürat
- Kuvvet
- Patlayıcı güç
- Dayanıklılık
- Esneklik
- Çeviklik
- Koordinasyon
Teknik özellikler
- Sprint tekniği
- Engel geçiş tekniği
- Atlama teknikleri
- Atma teknikleri
- Sırıkla atlama tekniği
Zihinsel özellikler
- Konsantrasyon
- Yarışma disiplini
- Hata sonrası toparlanabilme
- İki güne yayılan yarışa uyum
- Enerji yönetimi
Özellikle iki gün boyunca çok sayıda branşın arka arkaya yapılması nedeniyle toparlanma ve yarış yönetimi de çoklu branş sporcuları açısından önemlidir.
Kısaca Dekatlon ve Heptatlon
🏃 Dekatlon
1. Gün:
- 100 m
- Uzun atlama
- Gülle atma
- Yüksek atlama
- 400 m
2. Gün:
6. 110 m engelli
7. Disk atma
8. Sırıkla atlama
9. Cirit atma
10. 1500 m
Heptatlon
1. Gün:
- 100 m engelli
- Yüksek atlama
- Gülle atma
- 200 m
2. Gün:
5. Uzun atlama
6. Cirit atma
7. 800 m
Sonuç
Dekatlon ve heptatlon, atletizmde çok yönlü sporcu profilinin en belirgin şekilde ortaya çıktığı yarışmalardır. Dekatlon 10, heptatlon ise 7 branştan oluşur ve her iki yarışma da iki gün içerisinde tamamlanır.
Dekatlon; 100 metre, uzun atlama, gülle atma, yüksek atlama, 400 metre, 110 metre engelli, disk atma, sırıkla atlama, cirit atma ve 1500 metreden oluşur.
Heptatlon ise 100 metre engelli, yüksek atlama, gülle atma, 200 metre, uzun atlama, cirit atma ve 800 metreden oluşur.
Bu nedenle çoklu branş yarışmalarını anlamanın en kolay yolu, onları “sürat + engelli koşu + atlama + atma + dayanıklılığın tek yarışmada birleşimi” olarak düşünmektir.