48,2378$%0,20
56,1870€%0,11
7.120,74%-0,03
4.589,33%-0,26
Basketbol, iki takımın topu rakip takımın potasından geçirerek sayı kazanmaya çalıştığı, hız, çeviklik, koordinasyon, dayanıklılık ve takım çalışmasını bir arada gerektiren bir takım sporudur. Modern basketbol, 1891 yılında James Naismith tarafından geliştirilmiş ve zaman içerisinde dünyanın en yaygın sporlarından biri hâline gelmiştir. Günümüzde basketbol, amatör düzeyden profesyonel liglere, okul sporlarından olimpiyatlara kadar geniş bir alanda oynanmaktadır. FIBA‘ya göre basketbol dünya genelinde milyarlarca insanın takip ettiği küresel bir spordur.
Basketbolun temel amacı basit görünse de oyunun içerisinde hücum, savunma, paslaşma, top sürme, şut kullanma, pozisyon alma ve takım taktikleri gibi birçok unsur bulunmaktadır. (Beden Eğitimi)
Basketbolda iki takım karşı karşıya gelir. Her takım aynı anda sahada 5 oyuncuyla mücadele eder. Takımların amacı, hücum sırasında topu rakip potaya göndererek sayı kazanmak ve savunma sırasında rakibin sayı üretmesini engellemektir. FIBA kurallarında takımların kadrosunda genellikle 12 oyuncuya kadar bulunabilir ve sahada aynı anda beş oyuncu yer alır.
Maç sonunda daha fazla sayı atan takım karşılaşmayı kazanır. Normal sürenin sonunda skor eşitse, kazanan belirleninceye kadar uzatma bölümleri oynanır.
Basketbol karşılaşmaları dikdörtgen biçimindeki bir sahada oynanır. Sahanın iki ucunda birer pota bulunur. Oyuncular hücum sırasında topu rakibin potasına atmaya çalışırken savunmada kendi potalarını korurlar.
Sahanın önemli bölümleri arasında:
bulunur.
Oyuncuların sahadaki konumlarını ve hücum-savunma düzenlerini belirlemede bu çizgiler önemli rol oynar.
FIBA kurallarına göre basketbol maçı 10’ar dakikalık dört periyottan oluşur. Birinci ve ikinci periyot arasında, üçüncü ve dördüncü periyot arasında kısa molalar bulunur. Devre arasında ise daha uzun bir ara verilir. Dördüncü periyot sonunda skor eşitse, beş dakikalık uzatma oynanır ve eşitlik bozuluncaya kadar gerektiğinde yeni uzatmalar yapılır.
Karşılaşmanın başlangıcında hakemin hava atışıyla oyun başlatılır. Sonraki periyotlar ve oyun durduktan sonraki bazı durumlarda oyun kenardan yapılan oyunla yeniden başlatılır.
Basketbolda oyuncunun top ile hareket edebilmesinin temel yolu dripling, yani top sürmedir.
Oyuncu topu bir eliyle yere vurarak ilerleyebilir. Topu elinde tutarak adım atmaya devam etmek ise kurallara aykırıdır. Oyuncu topu kontrol ettikten sonra pivot ayağını kurallara uygun şekilde kullanmalıdır.
Top sürme sırasında oyuncunun:
önemlidir.
Top sürmenin yalnızca ilerlemek için değil, rakibi geçmek, boş alan oluşturmak ve hücumu yönlendirmek için de kullanılması gerekir.
Basketbolda başarılı bir hücumun temel unsurlarından biri paslaşmadır. Oyuncular topu takım arkadaşlarına aktararak savunmanın dengesini bozabilir ve daha uygun şut fırsatları oluşturabilir.
Başlıca pas çeşitleri şunlardır:
Göğüs pası: Top iki elle göğüs hizasından doğrudan takım arkadaşına gönderilir.
Yerden pas: Top yere çarptırılarak rakibin savunma alanının altından takım arkadaşına ulaştırılır.
Baş üstü pas: Top başın üzerinden iki elle gönderilir ve genellikle daha uzak mesafedeki oyunculara ulaşmak için kullanılır.
Tek elle pas: Özellikle hızlı hücumlarda ve hareket hâlindeki oyunculara pas verirken kullanılabilir.
İyi bir basketbol takımında pasın doğru zamanda ve doğru oyuncuya verilmesi, bireysel yetenek kadar önemlidir.
Basketbolda sayı kazanmanın temel yolu şut atmaktır. Oyuncu uygun pozisyonu yakaladığında topu rakip potaya gönderir.
Şut sırasında oyuncunun:
önemlidir.
Şutun başarılı olması yalnızca kol gücüne bağlı değildir. Bacaklar, gövde, omuz, kol ve bileğin koordineli hareket etmesi gerekir.
Basketbolda kullanılan şutun konumuna göre farklı sayılar elde edilir.
FIBA da basketbolda serbest atışın bir, iki sayı bölgesindeki atışların iki ve üç sayı çizgisinin dışından yapılan atışların üç sayı değerinde olduğunu belirtmektedir.
Bu nedenle takımlar hücum sırasında yalnızca sayı üretmeye değil, hangi bölgeden daha verimli şut kullanabileceklerine de dikkat eder.
Bir takım topu kazandığında hücum başlar. Hücumun amacı rakip savunmayı geçerek uygun bir sayı fırsatı oluşturmaktır.
Hücum sırasında oyuncular:
Modern basketbolda oyuncuların sürekli hareket etmesi büyük önem taşır. Topun yalnızca bir oyuncunun elinde kalması savunmanın işini kolaylaştırır. Bu nedenle iyi hücumlarda top ve oyuncular birlikte hareket eder. (Beden Eğitimi ve Spor)
Basketbolda savunmanın temel amacı rakibin sayı üretmesini engellemektir.
Savunma yapan oyuncular rakibin:
zorlaştırmaya çalışır.
Savunmada oyuncuların dizlerini hafifçe bükerek dengeli durması ve rakibin hareket yönünü takip etmesi önemlidir.
Savunma iki temel anlayışla gerçekleştirilebilir:
Adam adama savunma: Her savunma oyuncusu belirli bir rakip oyuncuyu takip eder.
Alan savunması: Oyuncular belirli alanları korur ve rakiplerin bu alanlara girişlerini kontrol etmeye çalışır.
Takımlar rakibin özelliklerine göre farklı savunma sistemleri kullanabilir.
Bir şut potaya girmediğinde topun çemberden veya pota tablasından sekmesi sonucu oluşan mücadeleye ribaund denir.
Ribaund iki şekilde değerlendirilir: (Beden Eğitimi)
Ribaund almak için yalnızca boy uzunluğu yeterli değildir. Oyuncunun doğru pozisyon alması, rakibinin önüne geçmesi ve topun nereye düşeceğini tahmin etmesi gerekir.
Basketbolda geleneksel olarak beş temel pozisyon bulunur.
Oyun kurucu takımın hücumunu yönlendiren oyuncudur. Topu ileri taşır, pas dağıtır ve takımın hücum organizasyonunu başlatır.
Şutör gardın önemli görevlerinden biri dış atışlarla sayı üretmektir. Aynı zamanda topu taşıyabilir ve savunmada rakip guardları karşılayabilir.
Kısa forvet hem dışarıdan şut kullanabilen hem de potaya yaklaşarak sayı üretebilen çok yönlü oyuncudur.
Uzun forvet, fiziksel mücadele, ribaund ve potaya yakın oyun açısından önemli bir role sahiptir. Modern basketbolda uzun forvetlerden dış şut kullanmaları da beklenebilir.
Pivot genellikle takımın potaya en yakın oynayan oyuncusudur. Ribaund almak, pota altında savunma yapmak ve yakın mesafeden sayı üretmek temel görevleri arasındadır.
Günümüz basketbolunda bu pozisyonlar kesin sınırlarla birbirinden ayrılmamaktadır. Oyuncular birden fazla pozisyonda görev yapabilmekte ve oyunun farklı bölümlerinde farklı sorumluluklar üstlenebilmektedir.
Basketbolda bazı hareketler kural ihlali olarak değerlendirilir.
Oyuncunun topu sürmeden kurallara aykırı şekilde adım atmasıdır.
Oyuncunun driplingi durdurduktan sonra yeniden top sürmesidir.
Top sürerken elin topun altına fazla girerek topun kontrolünün kurallara aykırı biçimde değiştirilmesidir.
Top veya topu kontrol eden oyuncu saha sınırlarının dışına çıkarsa top rakip takıma verilir.
Takımın belirlenen hücum süresi içerisinde şut kullanmaması durumunda top rakip takıma geçer.
Bu ihlallerin yanında saha ve müsabaka kurallarına göre farklı ihlaller de bulunmaktadır. FIBA, uluslararası basketbolda kullanılacak resmi kuralları belirlemekte ve kuralları dönemsel olarak güncellemektedir.
Basketbolda fiziksel temasın belirli sınırlar içerisinde kalması gerekir. Rakibin hareketini kurallara aykırı biçimde engelleyen temaslar faul olarak değerlendirilebilir.
Örneğin bir oyuncunun rakibini itmesi, tutması veya kurallara aykırı şekilde temas ederek hareketini engellemesi faul oluşturabilir.
Faulün niteliğine ve oyun durumuna göre rakip takıma top kullanma hakkı veya serbest atış hakkı verilebilir.
Serbest atış, oyuncunun savunma baskısı olmadan serbest atış çizgisinden potaya şut atmasıdır ve başarılı olduğunda 1 sayı kazandırır.
Basketbolun en heyecanlı bölümlerinden biri hızlı hücumdur. Bir takım topu kazandıktan sonra rakip savunma yerleşmeden hızlı şekilde karşı potaya ilerler.
Hızlı hücumda:
büyük önem taşır.
Başarılı bir hızlı hücum, rakibin savunma düzenini kurmasına fırsat vermeden sayı kazanılmasını sağlayabilir.
Basketbol bireysel yeteneklerin önemli olduğu ancak tek başına bireysel yeteneğin yeterli olmadığı bir spordur.
Çok iyi şut atan bir oyuncunun takım arkadaşlarıyla doğru iletişim kuramaması takımın başarısını sınırlayabilir. Buna karşılık oyuncuların birbirini desteklediği, doğru paslaştığı ve savunmada birlikte hareket ettiği takımlar daha başarılı olabilir.
Bu nedenle basketbol; iletişim, iş birliği, disiplin, sorumluluk ve ortak hedefe ulaşma becerilerinin gelişmesine katkı sağlayan önemli bir takım sporudur.
Basketbol düzenli olarak yapıldığında bireyin fiziksel gelişimine katkı sağlayabilir. Koşma, sıçrama, yön değiştirme ve top kontrolü gibi hareketler dayanıklılık, çeviklik, denge ve koordinasyonun geliştirilmesine yardımcı olur.
Bunun yanında basketbol hızlı karar vermeyi gerektirir. Oyuncu kısa süre içerisinde pas mı vereceğine, şut mu kullanacağına veya rakibin üzerine mi gideceğine karar vermek zorundadır.
Bu yönüyle basketbol yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda zihinsel ve taktiksel bir spor olarak da değerlendirilebilir.
Basketbol; iki takımın topu rakip potadan geçirerek sayı kazanmaya çalıştığı, hızlı ve dinamik bir takım sporudur. Oyunun temelinde top sürme, paslaşma, şut, savunma ve ribaund gibi beceriler bulunur.
Basketbolu iyi oynayabilmek için yalnızca topu potaya atabilmek yeterli değildir. Beden Eğitimi Spor) Oyuncunun takım arkadaşlarıyla iletişim kurması, doğru pozisyon alması, savunma yapması, hızlı karar vermesi ve takımın oyun planına uygun hareket etmesi gerekir.
FIBA kurallarına göre standart basketbol beşer oyuncudan oluşan iki takım arasında oynanır ve karşılaşma dört adet 10 dakikalık periyottan oluşur.
Sonuç olarak basketbol, fiziksel becerileri zihinsel karar verme ve takım çalışmasıyla birleştiren kapsamlı bir spor dalıdır. Bu nedenle hem profesyonel düzeyde hem de eğitim ve rekreasyon amacıyla dünyanın birçok yerinde yaygın biçimde oynanmaktadır.
News
Basketbol
BASKETBOL
