47,9430$%0,06
56,0995€%0,23
6.982,58%0,20
4.524,07%0,03
Voleybolda oyun çok hızlı geliştiği için hakemin yalnızca sözlü açıklama yapması yeterli değildir. Bu nedenle kararlar düdük ve standart el işaretleri ile aktarılır.
FIVB kurallarına göre rallinin tamamlanmasının ardından hakemler, kararın niteliğini resmî işaretlerle gösterir. Birinci hakem kendi verdiği kararda sırasıyla servis kullanacak takımı, hatanın türünü ve gerekiyorsa hatayı yapan oyuncuyu belirtir. İkinci hakemin verdiği kararlarda ise işaret sırası farklıdır.
Hakem eliyle servis yönünü gösterir.
Anlamı: Oyunun veya rallinin servisle başlatılmasına izin verilmiştir.
Hakem kolunu, servis hakkını kazanan takımın tarafına doğru uzatır.
Anlamı: Bir sonraki servisi hangi takımın kullanacağını gösterir.
Hakem iki ön kolunu vücudunun önünde ve arkasında hareket ettirerek döndürme hareketi yapar.
Anlamı: Takımların saha değiştirmesi gerektiğini belirtir.
Bir elin avuç içi diğer elin parmaklarının üzerine dikey olarak konularak “T” şekli oluşturulur. Ardından mola isteyen takım gösterilir.
Anlamı: Takım molası verilmiştir.
Hakem iki ön kolunu birbirinin çevresinde dairesel biçimde hareket ettirir.
Anlamı: Oyuncu değişikliği talebi veya değişikliğin uygulanmasıyla ilgili işarettir.
Hakem sarı kart gösterir.
Anlamı: Davranışla ilgili uyarı verilmiştir. FIVB kurallarında sarı kart, yaptırım puanı olmayan bir uyarı aşamasını ifade eder.
Hakem kırmızı kart gösterir.
Anlamı: Davranış nedeniyle ceza uygulanmıştır.
Sarı ve kırmızı kartlar birlikte gösterilir.
Anlamı: Oyuncu veya takım üyesi setin kalan bölümünden ihraç edilir.
Sarı ve kırmızı kartlar ayrı ayrı gösterilir.
Anlamı: Oyuncu veya takım üyesi maçın kalan bölümünden diskalifiye edilir. FIVB’nin güncel kurallarında bu kartların kullanım biçimleri açıkça tanımlanmıştır.
Hakem kollarını göğsünün önünde çaprazlar ve ellerini açık tutar.
Anlamı: Set veya maç sona ermiştir.
Hakem avuç içi yukarı bakacak şekilde uzatılmış kolunu kaldırır.
Anlamı: Servis vuruşundan önce topun uygun şekilde atılmadığı veya bırakılmadığı belirtilir.
Hakem sekiz parmağını açık şekilde gösterir.
Anlamı: Servis gecikmesi nedeniyle hata oluşmuştur.
Hakem işaret parmağıyla dairesel hareket yapar.
Anlamı: Takımın oyuncu pozisyonunda veya rotasyonunda hata vardır.
Bu karar özellikle servis anındaki oyuncu yerleşimiyle ilgilidir.
Hakem kolunu ve parmaklarını zemine doğru yönlendirir.
Anlamı: Top saha çizgilerinin içinde yere temas etmiştir.
Bu işaret, özellikle çizgiye çok yakın düşen toplarda son derece önemlidir.
Hakem ön kollarını dikey olarak kaldırır ve ellerini açık tutar.
Anlamı: Top saha dışına çıkmıştır veya ilgili kurala göre dışarı kabul edilmiştir.
Hakem iki kolunu dikey olarak kaldırır, avuç içleri öne bakar.
Anlamı: Blok veya servis sırasında rakibin görüşünü engelleme/perdeleme ile ilgili bir hata verilmiştir.
Hakem bir ön kolunu yavaşça kaldırır, avuç içi yukarı bakar.
Anlamı: Top temiz bir vuruşla oynanmamış; tutulmuş veya taşınmış olarak değerlendirilmiştir.
Hakem iki parmağını açık şekilde gösterir.
Anlamı: Oyuncu topa art arda veya kuralların izin vermediği şekilde iki kez temas etmiştir.
Hakem dört parmağını açık şekilde gösterir.
Anlamı: Bir takım topu rakip sahaya göndermeden önce izin verilen üç temasın üzerine çıkmış ve dördüncü takım temasını gerçekleştirmiştir.
Hakem fileye temas edilen tarafı ilgili eliyle gösterir.
Anlamı: Oyuncunun fileye temas etmesi veya servis topunun antenler arasındaki fileye temas edip karşı alana geçmemesiyle ilgili hata belirtilir.
Hakem açık eliyle kolunu aşağı doğru hareket ettirir.
Anlamı: Özellikle arka sıra oyuncusu, libero veya rakip servisiyle ilgili kurallara aykırı hücum vuruşu yapılmıştır.
Bu işaret libero ve arka sıra oyuncularının hücum vuruşu kurallarındaki ihlallerde de kullanılabilir.
Hakem orta çizgiyi veya ilgili çizgiyi gösterir.
Anlamı: Oyuncunun rakip alana kurallara aykırı şekilde geçmesi ya da servis sırasında çizgiye basması gibi ilgili saha/servis hataları belirtilir.
Hakem iki başparmağını yukarı kaldırır.
Anlamı: İki tarafın aynı anda hata yapması veya rallinin tekrarlanması gereken durumlar için kullanılır.
Hakem bir elinin avuç içiyle diğer elinin dikey duran parmaklarına temas eder.
Anlamı: Topun rakip oyuncuya temas ettikten sonra dışarı çıktığı belirtilir.
Bu karar özellikle smaçların bloktan veya savunma oyuncusundan sekerek dışarı çıkması gibi pozisyonlarda önem taşır.
Hakem sarı kartla bileğini kapatarak gecikme uyarısını, kırmızı kartla aynı hareketi yaparak gecikme cezasını gösterir.
FIVB kurallarında ilk gecikme için uyarı, sonraki gecikmeler için ceza uygulaması düzenlenmiştir.
Voleybolda yalnızca başhakem ve yardımcı hakemlerin el işaretleri kullanılmaz. Çizgi hakemleri bayraklarla bazı kararları bildirir.
En temel çizgi hakemi işaretleri şunlardır:
| Bayrak işareti | Anlamı |
|---|---|
| 🚩 Bayrağı aşağı doğru göstermek | Top içeride (IN) |
| 🚩 Bayrağı dikey kaldırmak | Top dışarıda (OUT) |
| 🚩 Bayrakla topa dokunmayı göstermek | Topa temas edildi |
| 🚩 Bayrakla ilgili yönü göstermek | Belirli çizgi/top durumunu bildirme |
FIVB’nin 2025-2028 kurallarında çizgi hakemleri için ayrıca resmî bayrak işaretleri bölümü bulunuyor. (fivb.com)
| Hakem işareti | Karar |
|---|---|
| ➡️ Kol yana | Servis kullanacak takım |
| 🔄 Kolların dönmesi | Saha değişimi |
| T | Mola |
| 🔄 Ön kolların dairesel hareketi | Oyuncu değişikliği |
| 🟨 | Uyarı |
| 🟥 | Ceza |
| 🟥🟨 Birlikte | İhraç |
| 🟥🟨 Ayrı | Diskalifiye |
| ✋✋ Çapraz kollar | Set/maç sonu |
| ☝️ Dairesel işaret | Pozisyon/rotasyon hatası |
| 👇 | Top içeride |
| 🙌 | Top dışarıda |
| 🙌⬆️ | Blok/perdeleme hatası |
| ✌️ | Çift vuruş |
| 🖐️ | Dört vuruş |
| ⬇️ Açık el | Hücum vuruşu hatası |
| 👍👍 | Çift hata/tekrar |
| 🖐️ | Topa temas |
Birinci hakem bir ralliyi hata nedeniyle bitirdiğinde kararın okunması belirli bir sıraya göre gerçekleşir:
1. Hangi takım servis kullanacak?
2. Hatanın türü nedir?
3. Gerekliyse hatayı yapan oyuncu kimdir?
İkinci hakemin verdiği hata kararlarında ise önce hatanın türü, gerekiyorsa oyuncu, ardından birinci hakem tarafından servis hakkı gösterilir.
Bu sistem, özellikle seyircilerin ve oyuncuların kararın nedenini daha kolay anlamasını sağlar.
Hakem işaretlerini bilmek yalnızca hakemler için değil, sporcular, beden eğitimi öğretmenleri, antrenörler, öğrenciler ve voleybolseverler için de önemlidir.
Bir öğrenci örneğin hakemin iki parmağını kaldırdığını gördüğünde bunun çift vuruş olduğunu anlayabilir. Hakemin dört parmağını kaldırması ise dört vuruş hatasını ifade eder.
Özellikle beden eğitimi derslerinde hakem işaretlerinin öğretilmesi, öğrencilerin yalnızca voleybol oynamasını değil, oyunun kurallarını ve hakemlik mantığını anlamasını da sağlar.
Kaynaklar: FIVB – Official Volleyball Rules 2025-2028 · Türkiye Voleybol Federasyonu – Eğitim Materyalleri
News
Voleybol
Voleybol
Voleybol
Voleybol
Voleybol
VOLEYBOL
