47,9430$%0,06
56,0995€%0,23
6.982,58%0,20
4.524,07%0,03
Plase, voleybolda oyuncunun topa tam güçle smaç vurmak yerine, rakip takımın savunmasında veya blok arkasında bulunan boş alana kontrollü ve yerleştirmeye dayalı bir hücum vuruşu yapmasıdır.
Plase, dışarıdan bakıldığında yumuşak bir vuruş gibi görünse de etkili kullanıldığında güçlü bir smaç kadar değerli olabilir. Çünkü burada amaç topun hızından çok topun nereye gönderileceğini doğru seçmektir.
FIVB kurallarında servis ve blok dışındaki rakip sahaya yöneltilen hareketler genel olarak “attack hit” yani hücum vuruşu kapsamında değerlendirilir. Top tutulamaz veya fırlatılamaz; temas bir vuruş şeklinde gerçekleşmelidir. (fivb.com)
Plasenin amacı rakibin savunma düzenini bozmak ve savunmacıların ulaşmakta zorlanacağı bölgelere top göndermektir.
Örneğin:
Smaç → güçlü ve hızlı top
Plase → kontrollü ve boş alana gönderilen top
şeklinde düşünülebilir.
Ancak plase yalnızca “hafif vurmak” değildir. Başarılı bir plase için oyuncunun rakip bloğunu ve savunmasını okuması, uygun temas noktasını seçmesi ve topun hızını-yönünü kontrol etmesi gerekir.
Rakip takımın savunması güçlü olduğunda her topa sert smaç vurmak doğru sonuç vermeyebilir.
Örneğin rakip savunmacı güçlü smaç bekliyorsa ve arka alanda hücum hattının hemen arkasında boşluk bırakıyorsa hücum oyuncusu bu alanı değerlendirebilir.
Bu durumda:
Smaç beklentisi → savunmacı geride → kısa plase → boş alan → sayı
şeklinde bir hücum organizasyonu ortaya çıkabilir.
Plasenin önemli olmasının bir başka nedeni de rakip savunmayı sürekli karar vermeye zorlamasıdır. Hücumcu her topa aynı şekilde vurursa savunmanın işi kolaylaşır. Güçlü smaç, plase ve farklı yönlendirmeler birlikte kullanıldığında savunmanın tahmin yapması zorlaşır.
Plasenin uygulanışında temel smaç hareketinin büyük bölümünü korumak önemlidir.
Oyuncu normal smaç yaklaşmasına benzer şekilde topa yaklaşır.
Oyuncu uygun zamanda sıçrar.
Kol, normal smaçta olduğu gibi hazırlanabilir.
Oyuncu blokçuların ve arka alan savunmacılarının pozisyonunu değerlendirir.
Oyuncu güçlü smaç yerine topu kontrollü biçimde boş alana yönlendirir.
Vuruş sonrasında dengeli şekilde yere iner ve oyuna devam eder.
Buradaki önemli nokta, yaklaşma ve hazırlık hareketlerinin mümkün olduğunca normal smaçla benzer olmasıdır. Böylece rakip savunmacının hücumun sonucunu erken tahmin etmesi zorlaşır.
Plase tek bir biçimde uygulanmaz. Oyuncunun pozisyonuna ve rakibin savunmasına göre farklı şekillerde kullanılabilir.
Top fileye yakın ve kısa bir bölgeye bırakılır.
Özellikle savunma oyuncularının derinde konumlandığı durumlarda etkili olabilir.
Amaç: Ön-orta bölgedeki boşluğu kullanmak.
Top, rakip blokçuların hemen arkasındaki boşluğa gönderilir.
Blok oyuncuları file üzerinde yükseldiğinde arkalarında kısa bir alan oluşabilir. Hücumcu bu alanı değerlendirebilir.
Amaç: Blok ile saha savunması arasındaki boşluğu kullanmak.
Top çapraz yönde, rakip sahanın boş bir bölümüne gönderilir.
Örneğin 4 numaradan hücum eden oyuncu, topu rakibin 2 numara veya orta-arka bölgesindeki boşluğa yönlendirebilir.
Top hücum hattına paralel biçimde rakip sahanın yan bölümüne gönderilir.
Özellikle savunmacının çaprazı kapattığı durumlarda kullanılabilir.
Oyuncu topu doğrudan boş alana bırakmak yerine rakip bloğun ellerine kontrollü şekilde temas ettirerek saha dışına yönlendirmeyi hedefleyebilir.
Bu teknik klasik anlamda plaseden farklı bir hücum çözümüdür; ancak rakibin blok düzenini kullanması bakımından aldatıcı hücum seçenekleri arasında düşünülebilir.
Aldatma, hücum oyuncusunun rakibe belirli bir hücum yapacakmış izlenimi verip son anda farklı bir hücum seçeneği kullanmasıdır.
Aldatmanın temelinde aynı hazırlık hareketinden farklı sonuçlar üretebilmek vardır.
Örneğin oyuncu:
Rakip savunmacı güçlü smaç beklediği için gerideki veya kısa bölgedeki boşluğu kapatamayabilir.
Bu nedenle iyi bir aldatma yalnızca topa yapılan hareketle değil, yaklaşma, vücut pozisyonu, bakış, kol hazırlığı ve zamanlama ile gerçekleştirilir.
Aldatma tekniklerini üç temel aşamada düşünebiliriz:
Oyuncu normal hücum yapacakmış gibi yaklaşır.
Blokçu ve savunmacı hücumcunun vücut hareketlerini okuyarak pozisyon almaya çalışır.
Oyuncu rakibin beklentisinin tersine bir hücum gerçekleştirir.
Örneğin:
Normal smaç görüntüsü → blok savunması → son anda plase
veya
Çapraz smaç görüntüsü → savunma çapraza kayar → paralel hücum
şeklinde uygulanabilir.
En temel aldatma yöntemlerinden biridir.
Oyuncu normal smaç yaklaşmasını gerçekleştirir ve rakip savunmanın güçlü hücum beklemesini sağlar.
Son anda topu sert vurmak yerine boş alana bırakır.
Rakip savunmacılar derinde bekliyor:
Yaklaşma → sıçrama → güçlü smaç görüntüsü → kısa plase
Bu durumda top savunmacıların önüne düşürülebilir.
Hücum oyuncusu vücudunu ve yaklaşmasını çapraz hücum yapacakmış gibi gösterebilir.
Rakip savunma çapraza doğru kaydığında oyuncu topu paralel bölgeye yönlendirir.
Bu teknik özellikle savunmacının hücumcunun omuz ve kol yönünü erken okumaya çalıştığı durumlarda kullanılabilir.
Bir önceki tekniğin tersidir.
Oyuncu paralel hücum yapacakmış gibi görünür ancak topa temas sırasında yönü değiştirerek çapraz bölgeyi hedefler.
Burada bilek ve omuz kontrolü önemlidir.
Oyuncu normalden daha güçlü bir hücum hazırlığı yapar ancak topa temas sırasında hızını azaltarak topu boşluğa yönlendirir.
Bu teknik özellikle rakip savunmanın güçlü smaç beklentisiyle geriye çekildiği durumlarda kullanılabilir.
İyi bir hücum oyuncusunun en önemli özelliklerinden biri aynı yaklaşma hareketinden farklı hücumlar üretebilmesidir.
Örneğin aynı yaklaşmadan:
yapılabilir.
Bu durum savunmacının erken karar vermesini zorlaştırır.
Voleybolcuların bu konuda sık kullandığı temel fikir, yaklaşma ve kol hareketini mümkün olduğunca benzer tutup son anda vuruş yönünü değiştirmektir.
Hücum oyuncusu bazen bakış yönünü kullanarak rakibin kararını etkilemeye çalışabilir.
Örneğin oyuncu çapraz bölgeye bakarken topu paralel bölgeye gönderebilir.
Ancak bakışla yapılan aldatma tek başına yeterli değildir. Üst düzey oyuncular yalnızca göze değil, omuz, kalça, yaklaşma açısı ve kol hareketine de dikkat eder.
Bu nedenle bakış aldatması diğer tekniklerle birlikte kullanılmalıdır.
Oyuncunun omuz ve gövde yönü hücumun nereye gideceği konusunda rakibe ipucu verebilir.
Hücumcu, vücudunu bir yöne hazırlayıp temas anında farklı bir yöne vurarak savunmanın kararını zorlaştırabilir.
Özellikle:
omuz yönü + kol hareketi + bilek kontrolü
birlikte kullanıldığında farklı hücum açıları oluşturulabilir.
Aldatma yalnızca smaçörlerin kullandığı bir yöntem değildir.
Pasörler de rakip bloğu yanıltmak için farklı teknikler kullanabilir.
Pasör ikinci topu takım arkadaşına paslamak yerine rakip sahadaki boşluğa gönderebilir.
Pasör orta oyuncuya hızlı top verecekmiş gibi hazırlanıp son anda dışarıdaki hücumcuya pas verebilir.
Pasör vücut yönüyle bir hücumcuyu işaret ederken topu başka bir hücumcuya gönderebilir.
Bu tür uygulamalar rakip blok oyuncularının karar vermesini zorlaştırabilir.
Orta oyuncular da hücum organizasyonunda aldatıcı koşular yapabilir.
Örneğin orta oyuncu hızlı hücum yapacakmış gibi fileye yaklaşırken pasör topu kanat oyuncusuna gönderebilir.
Böylece rakip orta blokçu orta oyuncuyu takip ettiği için kanat hücumcusuna karşı blok desteği gecikebilir.
Bu durum voleyboldaki blok organizasyonunu bozmak için önemli bir taktiktir.
Aldatmanın en önemli prensiplerinden biri şudur:
Rakibe aynı hücumun yapılacağı izlenimini ver, fakat son anda farklı bir çözüm üret.
Örneğin:
| Hazırlık | Gerçek hücum |
|---|---|
| Güçlü smaç görüntüsü | Plase |
| Çapraz görüntüsü | Paralel |
| Paralel görüntüsü | Çapraz |
| Hızlı hücum görüntüsü | Kanat hücumu |
| Kanat hücumu görüntüsü | Blok arkası |
| Smaç görüntüsü | Blok dışına yönlendirme |
Bu çeşitlilik savunmanın tahmin yapmasını zorlaştırır.
En önemli faktörlerden biridir.
Savunmacıların nerede durduğunu görmeden yapılan plase rastgele olabilir.
Blokçuların elleri ve pozisyonu hücum kararını etkiler.
Pas kötü olduğunda hücumcunun seçenekleri azalır.
İyi bir pas, hücumcunun hem güçlü smaç hem de plase seçeneklerini kullanmasına olanak sağlar.
Hücumcu rakibin savunma kararını çok erken okuyamazsa veya çok geç hareket ederse aldatmanın etkisi azalabilir.
Oyuncu topa istediği hızda ve yönde temas edebilmelidir.
İyi hücumcu yalnızca topa değil, blok ve savunma yerleşimine de bakar.
Plase öğretiminde doğrudan zor toplarla çalışmak yerine basitten karmaşığa ilerlemek gerekir.
Oyuncu belirlenmiş hedeflere top gönderir.
Oyuncu kısa ve uzun bölgeler arasında seçim yapar.
Oyuncu iki farklı yöne plase yapmayı öğrenir.
File üzerine blok yerleştirilir ve oyuncu bloğun arkasındaki boşluğu hedefler.
Bir savunmacı sahaya yerleştirilir. Hücumcu savunmacının pozisyonuna göre karar verir.
Oyuncu gerçek oyun koşullarında smaç ve plase arasında seçim yapar.
Pasör aynı bölgeye pas verir. Hücumcu son anda smaç veya plase seçer.
Savunmacı topun nereye gideceğini önceden bilmez.
Amaç: Karar verme becerisi.
Hücumcu aynı yaklaşmayı kullanarak çapraz veya paralel hücum yapar.
Amaç: Hücum yönünü değiştirme.
Blokçular filede bulunur. Hücumcu blok arkasındaki boşluğu hedefler.
Amaç: Savunma yerleşimini okuma.
Bir savunmacı sahada serbest hareket eder.
Hücumcu, savunmacının pozisyonuna göre:
smaç / plase / çapraz / paralel
seçeneklerinden birini kullanır.
Amaç: Oyun zekâsını geliştirmek.
Antrenör aynı pası birkaç kez verir.
Oyuncu her tekrarda farklı hücum yapar.
Amaç: Rakibe erken ipucu vermeden farklı hücum seçeneklerini uygulamak.
Plase sürekli kullanılırsa rakip savunma kısa toplara yaklaşır ve teknik etkisini kaybeder.
Çözüm: Plaseyi güçlü smaçlarla dengeli kullanmak.
Oyuncu sıçramadan önce yavaşlıyor veya kolunu erken değiştiriyorsa rakip plase yapılacağını anlayabilir.
Çözüm: Mümkün olduğunca normal hücum hazırlığını korumak.
Boş alan görülmeden yapılan plase etkisiz olabilir.
Çözüm: Hücum öncesinde blok ve savunma yerleşimini okumak.
Bilek önemli olsa da bütün hücumun yalnızca bilekten kontrol edilmesi doğru değildir.
Çözüm: Omuz, kol, gövde ve bileği koordineli kullanmak.
Rakip kısa plase bölgesini fark ettiğinde savunmasını buna göre ayarlayabilir.
Çözüm: Kısa, uzun, çapraz ve paralel bölgeleri dönüşümlü kullanmak.
Bu iki kavram birbirine yakın olsa da aynı şey değildir.
Plase, topun kontrollü şekilde boş alana gönderilmesiyle ilgili bir hücum tekniğidir.
Aldatma ise rakibin hücumun yönünü veya türünü yanlış tahmin etmesini sağlayan daha geniş bir oyun anlayışıdır.
Örneğin:
Smaç görüntüsü → plase
burada plase hücum tekniği, smaç görüntüsünün kullanılması ise aldatma davranışıdır.
Başka bir örnek:
Çapraz görüntüsü → paralel vuruş
Burada paralel vuruş hücum çözümüdür; çapraz görüntüsü oluşturmak ise aldatmanın parçasıdır.
Başarılı bir hücumcunun yalnızca güçlü vurması yeterli değildir.
İyi bir hücumcu:
Bu nedenle modern voleybolda güç + teknik + zamanlama + oyun okuma + karar verme birlikte önemlidir.
Voleybolda plase, rakip savunmanın boşluklarını değerlendirmek amacıyla yapılan kontrollü bir hücum tekniğidir. Başarılı bir plase için yalnızca topa hafifçe dokunmak yeterli değildir; oyuncunun rakibin blok ve savunma düzenini okuyarak doğru alanı seçmesi gerekir.
Aldatma ise hücumun daha geniş taktik boyutudur. Oyuncu, yaklaşma ve hazırlık hareketlerini mümkün olduğunca aynı tutarak rakibe bir hücum seçeneği gösterebilir ve son anda farklı bir çözüm uygulayabilir.
En etkili yaklaşım, smaç + plase + yön değiştirme + blok dışı vuruş + farklı hücum açılarını birlikte kullanmaktır. Böylece rakip savunmanın hücumu önceden tahmin etmesi zorlaşır.
FIVB’nin güncel kurallarında hücum vuruşu, servis ve blok dışındaki topu rakip alana yönlendiren hareketleri kapsar; top tutulamaz veya fırlatılamaz. Bu nedenle plase ve diğer aldatıcı hücumlarda temasın kurallara uygun bir vuruş şeklinde yapılması gerekir.
Kısaca:
Plase = boşluğu bul ve topu kontrollü gönder.
Aldatma = rakibe bir şey düşündür, son anda başka bir hücum seçeneği uygula.
En iyi hücumcu = sadece sert vuran değil, rakibin ne beklediğini okuyup doğru zamanda farklı çözüm üretebilen oyuncudur.
News
Voleybol
Voleybol
Voleybol
Voleybol
Voleybol
VOLEYBOL
